Elektrownia Tramwajowa na Woli

Elektrownia Tramwajowa na Woli znajduje się w Warszawie w dzielnicy Wola przy ul. Przyokopowa 28 róg ul. Grzybowska 79. Od 2004 roku mieści się tu Muzeum Powstania Warszawskiego.

Elektrownia Tramwajowa na Woli

Historia:

W 1903 roku podjęto pierwsze prace nad elektryfikacją tramwajów w Warszawie na napięciu 600 V prądu stałego, niemniej problem zasilania planowano rozwiązać przez przekształcanie prądu zmiennego pobieranego z Elektrowni Powiśle.

Ostatecznie w latach 1905-1908 została zbudowana własna elektrownia tramwajowa przy ulicy Przyokopowej. Lokalizacja ta miała związek z bliskością stacji towarowej Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, skąd dostarczane miało być paliwo do wytwarzania energii elektrycznej – węgiel kamienny. W zespole budynków elektrowni znalazło się 6 kotłów parowych produkcji Fitzner-Gamper, hala maszyn z 3 turbinami parowymi i generatorami prądu stałego produkcji Siemens-Schuckert o łącznej mocy 3600 kW. Oprócz tego znalazły sie tu skraplacze pary, zespoły pomp, warsztaty oraz akumulatornia – służącą do wyrównania wahań napięcia oraz jako rezerwa mocy w godzinach zwiększonego zapotrzebowania (w godzinach nocnych jedyne źródło zasilania). Zbudowano budynek administracji. Wraz z elektrownią powstała też bocznica kolejowa, wykopano studnię artezyjską.

7 lutego 1908 nastąpiło uruchomienie elektrowni i zaczęły się próbne jazdy tramwajów elektrycznych w Warszawie, ostatecznie 26 marca 1908 na ulice miasta wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny. 13 kwietnia 1917 wybuchł jeden z kotłów, w wyniku czego zginął jeden z pracowników, uszkodzeniu uległa kotłownia i hala maszyn wraz ze znajdującymi się tam urządzeniami. Dopiero po 6 tygodniach uruchomiono ponownie elektrownię dzięki sprowadzeniu dwóch kotłów z elektrowni na Powiślu wraz z 2 generatorami o mocy 1200 kW każdy (prowizorycznie ustawione kotły zostały później zastąpione 4 kotłami sprowadzonymi z likwidowanej Przędzalni Braci Briggs w Markach).

W latach 1918-1923 dobudowano nowe skrzydło budynku elektrowni oraz zamontowano 2 nowe turbozespoły produkcji Brown-Boveri o mocy 1250 kW każdy, co pozwoliło na odprowadzanie pary grzewczej do sąsiednich budynków. Do 1939 zamontowano w elektrowni jeszcze 6 wydajniejszych kotłów parowych i 2 kolejne turbogeneratory o mocy 4000 kW każdy uzyskując moc łączną 10500 kW (dodatkowo mając możliwość uruchomienia 2 starych generatorów o mocy łącznej 2400 kW).

W 1939 elektrownia uległa zniszczeniom m.in. uszkodzone zostały 2 turbogeneratory i część urządzeń pomocniczych. Dopiero w 1941 elektrownia dysponowała całą dostępną mocą. 6 sierpnia 1944 w czasie powstania warszawskiego elektrownia została zbombardowana przez Niemców, a po upadku powstania mury wysadzono.

W 1945 zdecydowano, że elektrownia tramwajowa zostanie odbudowana jako ciepłownia, w związku ze zmianą zasilania sieci trakcyjnej z podstacji trakcyjnych zasilanych z sieci miejskiej (pierwsze podstacje działały już przed II wojną światową). Budynek przekazano Stołecznemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej (SPEC) aż do 2003 roku, kiedy władze miasta zdecydowały ulokować tu Muzeum Powstania Warszawskiego.

Dane techniczne:

W 1939 roku w elektrowni zainstalowane były 2 nowe turbogeneratory o mocy 4000 kW każdy, 2 turbozespoły z lat 1918-1923 produkcji Brown-Boveri o mocy 1250 kW każdy i dwa stare o mocy 1200 kW każdy. Dawało to łączną moc 10500 kW (dodatkowo istniała możliwość uruchomienia 2 najstarszych generatorów o mocy łącznej 2400 kW, wtedy moc łączna wynosiła 12900 kW).

źródła:

pl.wikipedia.org

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons


Podziel się

Skomentuj