Elektrociepłownia Białystok

Elektrociepłownia Białystok
Elektrociepłownia Białystok

Historia:

Elektrociepłownia Białystok

Białystok w początkach XX wieku należał do zaboru rosyjskiego. Jego mieszkańcy trudnili się głównie rzemiosłem lub pracowali w licznych fabrykach włókienniczych.Tania siła robocza i usytuowanie miasta blisko wschodnich rynków zbytu przyciągało zagranicznych inwestorów.

Pierwsze słupy rozwożono „konką”

Wśród firm które w Białymstoku rozpoczęły interesy znalazło się niemieckie towarzystwo Geselschaft für Elektrysche Unternehmungen Berlin. W dniu 29 maja 1908 roku zawarło ono z magistratem Białegostoku umowę koncesyjną na urządzenie i eksploatację „centrali elektrycznej”. Do jej budowy zaczęto przystosowywać bagniste tereny nad rzeką Białą. W dwa i pół roku później, czyli 1 listopada 1910 roku, uruchomiono elektrownię. Zainstalowano w niej dwie maszyny parowe o mocy 600 kM z generatorami 329 kW, bazujące na napięciu 3 kV, oraz dwa kotły parowe firmy Babcock-Wilcox po 210 m2 powierzchni ogrzewalnej na ciśnienie 12 atmosfer. Zbudowano też linie przesyłowe w obrębie miasta. Słupy energetyczne rozwożono „konką” – czyli popularnym w mieście tramwajem ciągnionym przez konia.

Pierwszym dyrektorem elektrowni został jej budowniczy, inżynier Tyrmos. Załoga liczyła wówczas 70-75 osób. Miesięcznie sprzedawano średnio 313 500 kWh energii, ale jej cena była tak wysoka, że wiele mieszkań nie korzystało ze światła elektrycznego.

Modernizacją i rozbudową elektrowni białostockiej zajęła się od 1912 roku belgijska spółka akcyjna Socjete Generale Belge, która przejęła elektrownię z rąk Niemców. Rozwój energetyki został zahamowany wybuchem I Wojny Światowej. Grupa instalatorów przed … czy już po pracy?

„Ograniczniki” w niepodległej Polsce

Do wyzwolenia w 1918 roku elektrownia pracowała głównie na potrzeby niemieckiego okupanta, który po wojnie wywiózł z Polski znaczną ilość urządzeń.

Do 1922 roku nie dokonano większych inwestycji. W województwie istniały wówczas cztery elektrownie: w Białymstoku, Suwałkach, Grodnie i Wołkowysku, wszystkie pracowały wyłącznie na potrzeby własnych miast – nie istniał żaden system energetyczny. Niekiedy aby położyć kabel instalacyjny trzeba było „rozebrać”bruk na ulicy

Rozwój przemysłu oraz zwiększająca się ilość odbiorców pociągały za sobą wzrost zużycia energii. Ze względu na brak mocy i liczników wprowadzono tak zwane „ograniczniki”: zużycie ponad 200 Watów powodowało wyłączenie światła. Ograniczniki te były masowo likwidowane dopiero w latach 1950-55.

W połowie lat dwudziestych zwiększone zapotrzebowanie na prąd, zwłaszcza w małych okolicznych miasteczkach, zaowocowało budową nowych linii „wysokiego” napięcia 3 kV i 15 kV. oraz uruchomieniem dodatkowych turbozespołów i kotłów parowych.

Rozwój przerwała wojna

W 1939 roku elektrownia dysponowała mocą 10 700 kW, 97 kilometrami linii przesyłowych o napięciu 15 kV i 242 kilometrami linii niskiego napięcia. W województwie istniało 109 małych, lokalnych elektrowni o łącznej mocy 19128 kW.

Nastąpiła też poprawa warunków socjalnych załogi zorganizowano „kasę przezorności”, w której składano oszczędności oraz udzielano z niej nie oprocentowanych pożyczek pracownikom elektrowni

Z ich inicjatywy powstała też biblioteka, która w 1924 roku liczyła 70-75 książek beletrystycznych oraz wydawnictwa techniczne.

Wybuch II Wojny Światowej oznaczał dla Białegostoku nowe rządy, wprowadzone wraz z wkroczeniem oddziałów radzieckich w październiku’39 po krótkiej okupacji niemieckiej. Zgodnie z zasadami gospodarki „socjalistycznej” elektrownia stała się własnością społeczną i została podporządkowana zarządowi energetycznemu w Mińsku.

Cała załoga została przeszkolona na kursach „jedynie słusznej” ideologii. W czerwcu 1941 roku Białystok ponownie znalazł się pod rządami Niemców. Mimo że machina wojenna potrzebowała dużo prądu, Niemcy nie rozbudowywali elektrowni.

Zniszczenia, jakie pozostawili po sobie okupanci, zostały dosyć szybko usunięte, a to dzięki pełnej poświęcenia pracy wielu osób. Modernizacja elektrownii w latach trzydziestych

Czas odbudowy i reorganizacji

Elektrociepłownia Białystok

W 1947 roku działało już sześć elektrowni w regionie: w Bielsku Podlaskim, Siemiatyczach, Krynkach, Ostrowi Mazowieckiej, Łomży i Sokółce. Zakłady te musiały sprostać potrzebom rozwijającego się przemysłu i wciąż rosnącej liczbie odbiorców.

Rok 1951 to czas reorganizacji struktur energetycznych na ziemi białostockiej. Zjednoczenie Energetyczne Okręgu Białostockiego podzielone zostało na trzy odrębne zakłady: Zakład Sieci Elektrycznych Białystok, Elektrownię Białystok i Rejony Zbytu Energii. W pięć lat później ZSEB i EB ponownie połączyły się, a w 1958 roku przybrały nazwę Zakład Energetyczny Białystok.

W 1965 roku rozpoczęto realizację największej powojennej inwestycji na terenie Białostocczyzny – budowę nowej Elektrociepłowni II.

W 1967 roku wybudowano magistralę cieplną, łączącą EC I i EC II oraz sieć cieplną, co pozwoliło na przyłączenia nowych odbiorców ciepła bez ograniczeń.

Pod koniec lat sześćdziesiątych ZEB jako pierwszy w Polsce mógł poszczycić się zmechanizowanym obrachunkiem i fakturowaniem drobnych odbiorców energii elektrycznej.

Ze względu na starzejące się urządzenia w 1990 roku zlikwidowano Elektrociepłownię I, a rok później powołano dwa samodzielne przedsiębiorstwa państwowe: Elektrociepłownię Białystok i Zakład Energetyczny Białystok.

12 lipca 1993 roku ZEB Białystok – Przedsiębiorstwo Państwowe został przekształcony w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą Zakład Energetyczny Białystok Spółka Akcyjna. Zapoczątkowało to proces przeobrażeń na wszystkich polach działalności firmy, który to proces trwa do dziś.

Dane techniczne:

W skład elektrociepłowni wchodzą urządzenia wytwórcze:

– 4 kotły parowe: 2 kotły OP 140 w bloku 1 i 2 kotły OP 230 w blokach 2 i 3

– 4 turbiny: w bloku 1 o mocy 65 MW, w bloku 2 i 3 o mocy 55 MW każda, turbina kondensacyjna o mocy 23,15 MW

– 2 kotły wodne WP 70 o mocy cieplnej 81,5 MW każdy.

Zdolności produkcyjne Elektrociepłowni Białystok:

– moc kotłów energetycznych: osiągalna 530 MW,

– moc osiągalna cieplna ogółem 557 MW,

– moc cieplna zamówiona 422 MW.


Podziel się

Skomentuj