Elektrownia Wodna Sromowce Wyżne

Jest to elektrownia przepływowa, wykorzystująca wyrównany odpływ ze Zbiornika Sromowce Wyżne do Dunajca. Elektrownia usytuowana jest na lewym brzegu Dunajca poniżej zapory i jazu Sromowce. Elektrownia wchodzi w skład Zespółu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.

Dane techniczne:

Elektrownia Wodna Sromowce wyposażona jest w 4 pionowe turbiny śmigłowe (w tym dwie o regulowanych łopatkach) pozwalające na pracę elektrowni stałym przełykiem, niezależnie od poziomu wody w zbiorniku, co gwarantuje równomierne zasilanie Przełomu Pienińskiego w okresie spływu Dunajcem. Woda doprowadzana jest czterema kanałami żelbetowymi, połączonymi w grupy po 2, zasilanymi z ujęć w lewym przyczółku jazu, osobnych dla każdej grupy. Jedna z grup kanałów doprowadzających wodę dostosowana jest do możliwości zasilania w przyszłości kajakowego toru slalomowego.

Historia:

Historia sięga początku naszego stulecia, a ściślej 1905 roku z którego pochodzą pierwsze materiały dotyczące utworzenia w rejonie Czorsztyna sztucznego zbiornika. Uściślenie tych zamysłów stanowiły plany budowy czterech zbiorników na najgroźniejszych dopływach karpackich górnej Wisły – w Rożnowie i Czorsztynie na Dunajcu, Porąbce na Sole i Mucharzu na Skawie.

Jest mało znanym faktem, że plany przedstawione zostały do zaopiniowania w 1919 roku – wybitnemu specjaliście, twórcy szeregu podobnych obiektów w Szwajcarii, późniejszemu ministrowi robót publicznych, a następnie pierwszemu Prezydentowi Rzeczypospolitej – Gabrielowi Narutowiczowi.

Katastrofalna powódź w 1934 roku doprowadziła do podjęcia natychmiastowej decyzji o budowie, jako pierwszego na Dunajcu zbiornika w Rożnowie. Następny miał być zbiornik z zaporą usytuowaną w Niedzicy, dla którego dokumentację przygotowano w latach 1938-1939.

Budowa zbiornika:

1950-64

Studia i projekty koncepcyjne zbiornika obejmujące bardzo różne rozwiązania począwszy od koncepcji zbiornika rzędu 600 mln m3 z zaporą przy Zielonych Skałkach i przerzutem wody do Tylmanowej, gdzie przewidywano kolejny zbiornik aż do koncepcji zastąpienia zbiornika czorsztyńskiego większą liczbą małych zbiorników w jego zlewni. Zakończeniem tego etapu studiów było opracowanie w roku 1963 kompleksowych założeń zagospodarowania całego dorzecza Dunajca, wynikających z porównania wszystkich rozpatrywanych uprzednia rozwiązań oraz dodatkowych studiów i badań. W wyniku tych prac wskazany został do realizacji wariant z zaporą betonową w Niedzicy, o pojemności ograniczonej do ok. 250 mln m3, bez sztolni przerzutowej.

1965-68

Zatwierdzenie założeń w/w wersji zbiornika, zatwierdzenie projektu wstępnego po badaniach uzupełniających i uzgodnieniach.

1970-71

Podział przedsięwzięcia na dwa zadania inwestycyjne: I – zagospodarowanie otoczenia obiektów, II – obiekty podstawowe. Rozpoczęcie realizacji zadania I.

1970-71

Aktualizacja założeń zadania II wynikająca zmiany typu zapory z betonowej na ziemną.

1975

Rozpoczęcie realizacji zadania II.

1986

Rozszerzenie zakresu inwestycji o budowę kanalizacji i oczyszczalni ścieków w zlewni zespołu zbiorników.

1994

Oddanie do użytku zbiornika wyrównawczego Sromowce Wyżne.

1995

Rozpoczęcie piętrzenia zbiornika głównego przy jednoczesnym wykonywaniu górnej części korpusu zapory.

1997

Zakończenie budowy i oddanie całości obiektów do eksploatacji.

źródła:

www.zzw-niedzica.com.pl